همه چیز درباره بازار فارکس؛ چرا همه دربارهاش صحبت میکنند؟
![بازار فارکس](https://www.digikala.com/mag/wp-content/uploads/2024/08/forex-cover.jpg)
در رابطه با بازار فارکس چه چیزی میدانید؟ در این مطلب تلاش میکنیم هر آنچه که باید در رابطه با این بازار بدانید را به زبان بسیار ساده توضیح دهیم.
تاریخچه بازار فارکس
اصول اولیه بازار فارکس
مزایای بازار فارکس
۱. نقدینگی بالا
۲. دسترسی ۲۴ ساعته
۳. استفاده از اهرم مالی
۴. هزینههای معاملاتی پایین
۵. امکان معامله در هر دو جهت بازار
معایب بازار فارکس
۱. ریسک بالا
۲. پیچیدگی بازار
۳. تاثیرات خارجی
۴. امکان زیانهای زیاد
استراتژیهای معاملاتی در فارکس
۱. استراتژی معاملاتی مبتنی بر تحلیل تکنیکال
۲. استراتژی معاملاتی مبتنی بر تحلیل فاندامنتال
۳. معاملات مبتنی بر اخبار
۴. معاملات روزانه
ابزارهای معاملاتی در فارکس
آیا فارکس در ایران قانونی است؟
تبعات قانونی فعالیت در فارکس
جایگزینهای قانونی فارکس در ایران
۱. بورس اوراق بهادار تهران
۲. بازار فرابورس ایران
۳. صندوقهای سرمایهگذاری
۴. بازار سکه و طلا
۵. بازار مسکن
فارکس؛ دریچهای برای کسب درآمد بیشتر
بازار ارزهای خارجی یا فارکس (Forex) بزرگترین و پویاترین بازار مالی در جهان به شمار میرود که به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای مالی برای سرمایهگذاران و معاملهگران شناخته میشود. روزانه بیش از ۶ تریلیون دلار در این بازار معامله میشود و به دلیل ویژگیهای منحصر به فرد خود، از جمله نقدینگی بالا، دسترسی ۲۴ ساعته و امکان استفاده از اهرم مالی، به یکی از جذابترین بازارها برای معاملهگران تبدیل شده است. در این مقاله، به بررسی جوانب مختلف بازار فارکس پرداخته میشود، از جمله تاریخچه، اصول اولیه، مزایا، معایب، استراتژیهای معاملاتی و ابزارهای مورد استفاده در این بازار.
اطلاعیه: دیجیکالا مگ هیچ توصیهای مبنی بر سوق دادن مخاطب به سمت بازارهای مالی فارکس نمیکند و این مقاله صرفا برای افزایش آگاهی نوشته شده است.
تاریخچه بازار فارکس
ریشههای بازار فارکس به دوران باستان بازمیگردد، زمانی که مردم برای مبادله کالاها و خدمات خود از ارزهای مختلف استفاده میکردند. اما شکل مدرن بازار فارکس پس از جنگ جهانی دوم و با ایجاد سیستم برتون وودز (Bretton Woods) در سال ۱۹۴۴ شکل گرفت. در این سیستم، نرخهای ارز بر اساس دلار آمریکا تعیین میشد و دلار نیز به طلا وابسته بود. با این حال، با فروپاشی سیستم برتون وودز در دههی ۱۹۷۰، بازار ارزها به یک سیستم شناور تبدیل شد؛ به این معنا که ارزش ارزها بر اساس عرضه و تقاضا در بازار تعیین میشود.
بازار فارکس به شکل امروزی خود در اوایل دهه ۱۹۷۰ آغاز به کار کرد. این بازار با آزادسازی نرخهای ارز و پایان یافتن سیستم نرخهای ثابت، به بزرگترین بازار مالی جهان تبدیل شد. در دهههای بعدی، با گسترش فناوریهای ارتباطی و ظهور اینترنت، بازار فارکس به طور قابل توجهی رشد کرد و امروز به صورت ۲۴ ساعته و در سراسر جهان فعالیت میکند.
اصول اولیه بازار فارکس
فارکس به عنوان بازاری غیرمتمرکز شناخته میشود که در آن ارزهای مختلف به صورت جفتهای ارزی معامله میشوند. هر جفت ارزی شامل دو ارز میشود: ارز پایه و ارز مقابل. به عنوان مثال، در جفت ارزی EUR/USD، یورو به عنوان ارز پایه و دلار آمریکا به عنوان ارز مقابل شناخته میشود. هدف معاملهگران در این بازار، خرید یا فروش ارز پایه در برابر ارز مقابل است تا از نوسانات قیمتی سود ببرند.
معاملهگران در بازار فارکس به دو دستهی اصلی تقسیم میشوند: معاملهگران خُرد (Retail Traders) و معاملهگران نهادی (Institutional Traders). معاملهگران خُرد به طور کلی افرادی هستند که با استفاده از پلتفرمهای معاملاتی آنلاین به خرید و فروش ارزها میپردازند، در حالی که معاملهگران نهادی شامل بانکها، صندوقهای سرمایهگذاری و شرکتهای بزرگ هستند که با مقادیر بسیار بالایی از ارزها، وارد معامله میشوند.
مزایای بازار فارکس
بازار فارکس دارای مزایای متعددی میشود که آن را به یکی از محبوبترین بازارهای مالی جهان تبدیل کرده است. در این بخش، به بررسی برخی از این مزایا پرداخته میشود.
۱. نقدینگی بالا
بازار فارکس یکی از نقدشوندهترین بازارهای جهان به حساب میآید. روزانه میلیاردها دلار در این بازار معامله میشود که به معاملهگران امکان میدهد به راحتی وارد و خارج از معاملات شوند. نقدینگی بالا به معنای کاهش احتمال وقوع لغزش قیمت (Slippage) و تضمین اجرای سریع و دقیق معاملات است.
۲. دسترسی ۲۴ ساعته
بازار فارکس برخلاف بسیاری از بازارهای مالی دیگر، به صورت ۲۴ ساعته و در ۵ روز هفته فعالیت میکند. این ویژگی به معاملهگران اجازه میدهد که در هر زمانی از شبانهروز و در هر نقطهای از جهان به معامله بپردازند. این ویژگی به ویژه برای معاملهگرانی که نیاز به انعطافپذیری زمانی دارند، بسیار مفید خواهد بود.
۳. استفاده از اهرم مالی
یکی از جذابترین ویژگیهای بازار فارکس، امکان استفاده از اهرم مالی (Leverage) به شمار میرود. اهرم به معاملهگران این امکان را میدهد که با سرمایهای کمتر، معاملاتی با حجم بزرگتر انجام دهند و به این ترتیب پتانسیل سود (و البته ریسک) خود را افزایش دهند. برای مثال، با استفاده از اهرم ۱:۱۰۰، معاملهگر میتواند با ۱۰۰۰ دلار، معاملهای به ارزش ۱۰۰۰۰۰ دلار انجام دهد.
۴. هزینههای معاملاتی پایین
یکی دیگر از مزایای بازار فارکس، هزینههای معاملاتی پایین آن تلقی میشود. بسیاری از بروکرهای فارکس هیچ کمیسیونی را برای معاملات دریافت نمیکنند و تنها از طریق اسپرد (تفاوت بین قیمت خرید و فروش) کسب درآمد میکنند. این امر باعث میشود که هزینههای معاملاتی در فارکس نسبت به بازارهای دیگر مانند سهام یا کالاها، بسیار کمتر باشد.
۵. امکان معامله در هر دو جهت بازار
در بازار فارکس، معاملهگران میتوانند هم از افزایش و هم از کاهش قیمتها سود کسب کنند. این ویژگی به معاملهگران این امکان را میدهد که در شرایط مختلف بازار (صعودی یا نزولی) به معامله بپردازند. در یک بازار صعودی، معاملهگران میتوانند ارزها را بخرند (Long) و در یک بازار نزولی، میتوانند آنها را بفروشند و از کاهش قیمتها سود ببرند (Short).
معایب بازار فارکس
بازار فارکس با وجود مزایای فراوان، دارای معایبی نیز هست که معاملهگران باید به آنها توجه داشته باشند.
۱. ریسک بالا
یکی از مهمترین معایب بازار فارکس، ریسک بالای آن دانسته میشود. استفاده از اهرم مالی، در حالی که میتواند پتانسیل سود را افزایش دهد، میتواند به همان اندازه ریسک زیان را نیز افزایش دهد. نوسانات شدید قیمتها در فارکس میتواند منجر به زیانهای بزرگ برای معاملهگران شود. بنابراین، مدیریت ریسک در این بازار از اهمیت ویژهای برخوردار بوده و معاملهگران باید به خوبی با اصول مدیریت ریسک آشنا باشند.
۲. پیچیدگی بازار
بازار فارکس یکی از پیچیدهترین بازارهای مالی تلقی میشود. عوامل مختلفی مانند سیاستهای اقتصادی، نرخهای بهره، تحولات سیاسی و اقتصادی جهانی و حتی حوادث طبیعی میتوانند بر نرخ ارزها تاثیر بگذارند. بنابراین، تحلیل و پیشبینی حرکات بازار فارکس نیازمند دانش و تجربه زیادی است. معاملهگران باید به خوبی با روشهای تحلیل تکنیکال و فاندامنتال آشنا باشند تا بتوانند در این بازار موفق باشند.
۳. تاثیرات خارجی
بازار فارکس به شدت تحت تاثیر رویدادها و تحولات خارجی قرار دارد. تغییرات در سیاستهای پولی و مالی، جنگها، بحرانهای اقتصادی و دیگر رویدادهای جهانی میتوانند به سرعت بازار را تحت تاثیر قرار دهند و باعث نوسانات شدید در نرخهای ارز شوند. این تأثیرات خارجی میتوانند باعث عدم قطعیت و افزایش ریسک در معاملات شوند.
۴. امکان زیانهای زیاد
یکی دیگر از معایب بازار فارکس، امکان زیانهای زیاد به دلیل استفاده نادرست از اهرم مالی محسوب میشود. اگر چه مولفهی اهرم میتواند سودها را افزایش دهد، به همان اندازه میتواند زیانها را نیز افزایش دهد. معاملهگران باید به خوبی با ریسکهای مربوط به استفاده از اهرم آشنا باشند و از آن با احتیاط استفاده کنند.
استراتژیهای معاملاتی در فارکس
معامله در بازار فارکس نیازمند استراتژیهای معاملاتی مناسبی است که بتوانند به معاملهگران در به حداکثر رساندن سود و به حداقل رساندن ریسک کمک کنند. در این بخش، به برخی از استراتژیهای محبوب در بازار فارکس خواهیم پرداخت.
۱. استراتژی معاملاتی مبتنی بر تحلیل تکنیکال
تحلیل تکنیکال یکی از محبوبترین روشهای تحلیل در بازار فارکس دانسته میشود. این روش بر اساس بررسی نمودارهای قیمت و استفاده از ابزارهایی مانند میانگین متحرک، سطوح حمایت و مقاومت و شاخصهای تکنیکال مانند RSI و MACD است. معاملهگران با استفاده از این ابزارها میتوانند نقاط ورود و خروج مناسبی را در بازار شناسایی کنند.
تحلیل تکنیکال بر این فرض استوار است که قیمتها روندهای مشخصی را دنبال میکنند و با بررسی نمودارهای گذشته میتوان این روندها را پیشبینی کرد. به عنوان مثال، اگر قیمت یک ارز در حال افزایش باشد و به یک سطح مقاومت نزدیک شود، ممکن است معاملهگران انتظار داشته باشند که قیمت پس از برخورد با این سطح کاهش یابد و به همین دلیل اقدام به فروش ارز کنند و بالعکس.
۲. استراتژی معاملاتی مبتنی بر تحلیل فاندامنتال
تحلیل فاندامنتال نیز یکی دیگر از روشهای تحلیل در بازار فارکس تلقی میشود که بر اساس بررسی عوامل اقتصادی و سیاسی که میتوانند بر نرخ ارزها تاثیر بگذارند، انجام میشود. در این روش، معاملهگران به بررسی شاخصهای اقتصادی مانند نرخ بهره، نرخ بیکاری، تورم و تولید ناخالص داخلی (GDP) میپردازند تا روندهای بلندمدت بازار را شناسایی کنند.
۳. معاملات مبتنی بر اخبار
این استراتژی بر اساس تحلیل و واکنش سریع به اخبار اقتصادی و سیاسی کاربرد دارد. معاملهگران با دنبال کردن رویدادهای مهم جهانی و تحلیل تاثیرات احتمالی آنها بر نرخ ارزها، سعی در پیشبینی حرکتهای کوتاهمدت بازار دارند.
۴. معاملات روزانه
در این استراتژی، معاملهگران به صورت روزانه و بدون نگه داشتن پوزیشنها برای روز بعد، به خرید و فروش ارزها میپردازند. این نوع معاملات نیازمند تمرکز بالا و پیگیری مداوم بازار است.
ابزارهای معاملاتی در فارکس
معاملهگران در بازار فارکس از ابزارها و پلتفرمهای مختلفی برای تحلیل بازار و انجام معاملات استفاده میکنند. برخی از این ابزارها عبارتند از:
- پلتفرمهای معاملاتی: پلتفرمهای معاملاتی مانند MetaTrader 4 (MT4) و MetaTrader 5 (MT5) از محبوبترین پلتفرمها در بازار فارکس هستند. این پلتفرمها ابزارهای متنوعی را برای تحلیل تکنیکال، مدیریت پوزیشنها و انجام معاملات فراهم میکنند.
- شاخصهای تکنیکال: شاخصهایی مانند میانگین متحرک، RSI، MACD و باند بولینگر برای تحلیل حرکتهای قیمتی و شناسایی روندهای بازار استفاده میشوند.
- تقویم اقتصادی: تقویم اقتصادی یکی از ابزارهای مهم در تحلیل فاندامنتال به شمار میرود که معاملهگران با استفاده از آن، رویدادهای اقتصادی مهم مانند اعلام نرخ بهره، گزارشهای بیکاری و آمارهای تورمی را پیگیری میکنند.
- مدیریت ریسک: ابزارهای مدیریت ریسک مانند دستورات توقف ضرر (Stop Loss) و برداشت سود (Take Profit) به معاملهگران کمک میکنند تا ریسک معاملات خود را مدیریت و از زیانهای بزرگ جلوگیری کنند.
آیا فارکس در ایران قانونی است؟
وضعیت قانونی فارکس در ایران موضوعی پیچیده و بحثبرانگیز تلقی میشود. در ایران، تجارت فارکس به طور رسمی و قانونی ممنوع نیست، اما نهادهای نظارتی و دولتی مانند بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران (بانک مرکزی) و سازمان بورس و اوراق بهادار، نظارتهای دقیقی روی این فعالیتها دارند. بانک مرکزی ایران بارها هشدار داده که فعالیتهای فارکس ممکن است با ریسکهای زیادی همراه باشد و بسیاری از کارگزاریهایی که در این زمینه فعالیت میکنند، بدون مجوز بوده و متاسفانه قانونمند نیستند.
یکی از چالشهای اصلی تجارت فارکس در ایران، نبود نهادهای قانونی و معتبر برای نظارت بر این بازار است. بسیاری از کارگزاریهای فارکس که در ایران فعالیت میکنند، به دلیل عدم مجوز از سوی بانک مرکزی، امکان دارد به راحتی فرار مالیاتی کرده و حتی در مواردی امکان دارد کلاهبرداری کنند. این موضوع باعث میشود که سرمایهگذاران ایرانی در معرض خطرات زیادی قرار بگیرند. با وجود هشدارها و محدودیتها، برخی از افراد و شرکتها به فعالیتهای غیر قانونی در زمینه فارکس ادامه میدهند. این فعالیتها به طور معمول به صورت آنلاین و از طریق پلتفرمهای خارجی انجام میشود. در این شرایط، سرمایهگذاران ایرانی ممکن است به راحتی تحت تاثیر تبلیغات فریبنده قرار گرفته و سرمایههای خود را از دست دهند.
برای افرادی که به تجارت فارکس در ایران علاقهمند هستند، مهم است که قبل از ورود به این بازار، تحقیقات لازم را انجام دهند و از کارگزاریهای معتبر و قانونی استفاده کنند. همچنین، آگاهی از ریسکها و چالشهای این بازار و مشاوره با کارشناسان مالی میتواند به کاهش خطرات کمک کند. به طور کلی، وضعیت فارکس در ایران به دلیل عدم وجود نظارت کافی و فعالیتهای غیرقانونی، میتواند پرخطر باشد. اگرچه تجارت فارکس به خودی خود غیرقانونی نیست، اما سرمایهگذاران باید با احتیاط عمل کنند و از منابع معتبر و قانونی استفاده کنند. در نهایت، آگاهی و دانش در این زمینه میتواند به سرمایهگذاران کمک کند تا تصمیمات بهتری اتخاذ کنند و از ریسکها کاسته شود.
تبعات قانونی فعالیت در فارکس
با توجه به غیرقانونی بودن فعالیت در بازار فارکس، افرادی که در این بازار فعالیت میکنند ممکن است با تبعات قانونی مواجه شوند. از جمله این تبعات میتوان به مسدود شدن حسابهای بانکی مرتبط با فارکس و پیگیریهای قضایی اشاره کرد. همچنین، در صورتی که شخصی به دلیل فعالیت در فارکس دچار زیان شود، امکان پیگیری قانونی برای جبران خسارت وجود ندارد.
جایگزینهای قانونی فارکس در ایران
با توجه به این موضوع که بازار فارکس در ایران به دلیل ریسکهای بالا و نبود نظارت قانونی، فعالیت غیرمجاز محسوب میشود، بسیاری از سرمایهگذاران به دنبال جایگزینهای قانونی فارکس برای فعالیتهای مالی خود هستند. خوشبختانه، بازارهای مالی متعددی در ایران وجود دارند که تحت نظارت و قوانین مشخص فعالیت میکنند و میتوانند به عنوان جایگزینی امن و قانونی برای فارکس مورد استفاده قرار گیرند.
۱. بورس اوراق بهادار تهران
بورس اوراق بهادار تهران یکی از معتبرترین بازارهای مالی در ایران شناخته میشود که تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت میکند. در این بازار، سرمایهگذاران میتوانند به خرید و فروش سهام شرکتهای مختلف بپردازند. بورس تهران به دلیل شفافیت، وجود چارچوبهای قانونی و نظارتی مشخص، و همچنین دسترسی به اطلاعات عمومی شرکتها، یک گزینهی به نسبت امن برای سرمایهگذاری است. همچنین، این بازار از پتانسیل رشد خوبی برخوردار بوده و به سرمایهگذاران این امکان را میدهد تا با تحلیلهای دقیق، سود قابل توجهی کسب کنند.
۲. بازار فرابورس ایران
فرابورس ایران به عنوان بازاری انعطافپذیر و پویا، امکان معامله ابزارهای مالی مختلف را فراهم میکند. در این بازار، علاوه بر سهام، ابزارهای مالی دیگری مانند اوراق مشارکت، اوراق بدهی و صندوقهای سرمایهگذاری معامله میشوند. فرابورس به دلیل تنوع ابزارهای مالی و سهولت ورود، به عنوان جایگزینی مناسب برای فارکس مطرح است. سرمایهگذاری در این بازار نیازمند دانش و آگاهی از نحوه کارکرد این ابزارهاست، اما میتواند فرصتهای سرمایهگذاری متنوعی را فراهم کند.
۳. صندوقهای سرمایهگذاری
صندوقهای سرمایهگذاری یکی از بهترین ابزارهای سرمایهگذاری برای افرادی هستند که تمایل دارند سرمایهگذاری کنند، اما زمان و دانش کافی برای مدیریت مستقیم آن را ندارند. این صندوقها تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت میکنند و انواع مختلفی دارند، از جمله صندوقهای سهامی، صندوقهای درآمد ثابت و صندوقهای مختلط. هر کدام از این صندوقها بر اساس نوع سرمایهگذاری و ریسکپذیری سرمایهگذاران طراحی شدهاند. به عنوان مثال، صندوقهای درآمد ثابت برای افرادی که به دنبال ریسک کمتر هستند مناسب است، در حالی که صندوقهای سهامی برای افرادی که به دنبال بازدهی بیشتر و در عین حال ریسک بالاتر هستند، جذابتر است.
۴. بازار سکه و طلا
سرمایهگذاری در سکه و طلا یکی دیگر از گزینههای محبوب در ایران به شمار میرود. این نوع سرمایهگذاری به دلیل حفظ ارزش سرمایه در مقابل تورم و نوسانات اقتصادی، همواره مورد توجه سرمایهگذاران بوده است. بازار طلا در ایران به نسبت شفاف بوده و افراد میتوانند با خرید سکه، شمش طلا یا حتی اوراق گواهی سپرده طلا در این بازار فعالیت کنند. با این حال، این نوع سرمایهگذاری نیز نیازمند آگاهی از نوسانات بازار جهانی طلا و عوامل اقتصادی موثر بر آن است.
۵. بازار مسکن
بازار مسکن نیز یکی دیگر از گزینههای جذاب برای سرمایهگذاری در ایران شناخته میشود. سرمایهگذاری در املاک و مستغلات به عنوان یک روش پایدار و با ریسک به نسبت پایین شناخته میشود. با توجه به افزایش جمعیت و نیاز به مسکن، این بازار پتانسیل رشد خوبی دارد. البته بدیهی است که سرمایهگذاری در این بخش نیازمند سرمایه اولیهی بالاتری نسبت به سایر بازارهاست.
فارکس؛ دریچهای برای کسب درآمد بیشتر
بازار فارکس به عنوان بزرگترین بازار مالی جهان، فرصتهای زیادی را برای معاملهگران و سرمایهگذاران فراهم میکند. با این حال، موفقیت در این بازار نیازمند دانش و تجربه بالاست. معاملهگران باید با اصول و استراتژیهای مختلف بازار آشنا باشند و از ابزارهای مناسب برای تحلیل و مدیریت ریسک استفاده کنند. به طور کلی، آموزش و کسب تجربه از مهمترین عوامل موفقیت در بازار فارکس هستند.
این مقاله به بررسی جنبههای مختلف بازار فارکس پرداخته و اطلاعات جامعی را در اختیار شما قرار میدهد. امید است که این مقاله بتواند به شما در درک بهتر و عمیقتر این بازار کمک کند و شما را برای ورود به دنیای معاملات فارکس آماده سازد.
منبع: دیجیکالا مگ